Sociale ongelijkheid, straffeloosheid en de toename van geweld is nog altijd zorgwekkend in Guatemala. Toen in 2008 president Alvaro Colom aan de macht kwam beloofde hij een veiliger Guatemala, helaas is hij hier tot op heden nog niet in geslaagd.
Na de burgeroorlog werd in 1996 de waarheids-commissie (CEH) opgericht om de oorzaken en gevolgen van het conflict in kaart te brengen. De mensenrechtenschendingen werden erkend en één van de belangrijkste peilers van het CEH was een veiliger en harmonieuzer Guatemala.
Rapport ‘Memoria del Silencio’
De commissie publiceerde in 1999 een uitgebreid rapport, genaamd Memoria del Silencio, met daarin aanbevelingen om in de toekomst een dergelijk conflict te voorkomen. In dit rapport werd duidelijk dat 83% van de aanvallen tijdens het conflict gericht waren op de inheemse bevolking en dat 93% van de aanvallen werden uitgevoerd door de toenmalige regerende militaire troepen. Tien jaar na dato liet Amnesty International weten dat de belangrijkste aanbevelingen uit het rapport niet of nauwelijks zijn opgevolgd.
Corruptie
In december 2006 is la Comisión Internacional Contra la Impunidad en Guatemala (CICIG) opgericht om corruptie en straffeloosheid tegen te gaan. In 2007 had de commissie al meer dan 2000 leden van de politie-eenheid en enkele regeringsbeambten ontslagen na diverse corruptieschandalen. De voorzitter van de commissie, Carlos Castresana diende echter in juni 2010 zijn ontslag in nadat hij zijn onvrede uitte over de onwerkbare situatie binnen de organisatie. Zo zouden er enkele leden binnen de organisatie corrupt zijn en kreeg het te weinig steun van de overheidsinstellingen. Momenteel heeft de commissie een mandaat tot september 2011. Het is nog onduidelijk of dit wordt verlengd.
Toename geweld tegen mensenrechtenverdedigers
In 2008 bezocht VN rapporteur Hina Jilani Guatemala en uitte haar zorgen over de straffeloosheid in Guatemala; 98 procent van de aanvallen blijven onopgelost. Uit een rapport uit 2009 van de organisatie Human Rights Watch is gebleken dat Guatemala één van de hoogste moordcijfers kent ter wereld; 48 moorden per 100.000 inwoners. De mensenrechtensituatie in Guatemala beleefde in 2009 een nieuw dieptepunt waarin zestien mensenrechtenverdedigers werden vermoord. In datzelfde jaar werden 353 aanvallen op activisten uitgevoerd, een toename van 37 procent vergeleken met 2008.
Bronnen:
Human Right Watch
International Crisis Group
Udefegua
Prensa Libre
