Mensenrechtenverdedigers van het Casa del Migrante Saltillo (Mexico) steeds vaker in het nauw

Ondanks dat emigreren een recht is dat is vastgelegd in artikel 13 van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, wordt dit nog maar al te vaak door verschillende personen en instanties geschaad.

In Mexico bieden de personen die de mensenrechten van migranten verdedigen humanitaire, juridische en psychologische hulp. Daarmee bieden zij in veel gevallen ook gelijk de enige hulp die migranten ontvangen op hun weg door het land, dat samen met de Verenigde Staten de drukste grens ter wereld deelt.

In de deelstaat Coahuila —in het noorden van het land— bieden de medewerkers van het Casa del Migrante Saltillo (Migrantenhuis Saltillo, CMS) deze hulp al sinds 2002. Daarbij ondervinden ze echter vaak laster, bedreigingen en intimidaties die hen belemmeren in hun werkzaamheden en hun leven in gevaar brengen.

In juli 2019 veroordeelde het CMS openlijk een actie van de federale politie, die had geprobeerd om de herberg binnen te dringen met als doel de migratiesituatie te inspecteren van de personen die zich in de herberg bevonden. Het is daarbij belangrijk om te benoemen dat het artikel 76 van de Migratiewet het de autoriteiten verbiedt om dit soort migratie-inspectiebezoeken af te leggen in migrantenherbergen. Afgelopen zomer veroordeelde de bisschop van Saltillo ook al de risico’s die het werk voor veel werknemers van het CMS met zich meebrengt. Hij wees op het geweld waar zij mee te maken krijgen en de straffeloosheid ten aanzien van de misdaden die tegen ze worden gepleegd.

Nog korter geleden, op 28 december 2019, kreeg het CMS —zoals ook de VN aangaf— te maken met de afsluiting van de watertoevoer naar de herberg. Hierdoor werd de migranten het recht op water en hygiëne ontnomen, terwijl zij vaak al extreem kwetsbaar zijn. Deze actie druiste in tegen hun fundamentele mensenrechten. Ondanks dat het CMS inmiddels alweer is aangesloten op het waternet, ging deze gebeurtenis ook gepaard met een serie lasterpraatjes tegen de directeur van de organisatie, Alberto Xiconténcatl Carrasco. Door verschillende lokale nieuwsmedia werd zijn legale werk als mensenrechtenverdediger in een kwaad daglicht gesteld.

De aanvallen tegen de verdedigers van de mensenrechten van migranten maken nog eens extra duidelijk hoe in Mexico en in de hele regio migratie wordt gecriminaliseerd. Daarnaast laten deze aanvallen zien dat er constant schendingen plaatsvinden van het recht om de mensenrechten te verdedigen, ondanks dat diezelfde verdediging van de mensenrechten een plicht van de Mexicaanse staat zou moeten zijn.

In 2010 verstrekte de Inter-Amerikaanse Commissie voor de Mensenrechten de voorzorgsmaatregel MC 312-09 aan het CMS. Even later, in 2013, was het de Commissie voor de Mensenrechten van de deelstaat Coahuila die vroeg om de uitvoering van voorzorgsmaatregelen via het Beveiligingsmechanisme voor Mensenrechtenverdedigers en Journalisten. Desalniettemin zijn de organisatie uit Saltillo en haar medewerkers nog altijd regelmatig het doelwit van laster en geweld. Hierdoor worden niet alleen hun rechten geschonden, maar ook die van alle migranten.

Volgens een onderzoek van Front Line Defenders dat afgelopen september werd gepubliceerd zijn de meest voorkomende risico’s en bedreigingen die deze mensenrechtenverdedigers ondervinden onder andere arrestaties; deportaties; rechtszaken; laster; ongewenste controles en intimidatie bij de herbergen en gemeenschapscentra; en stigmatisering. In hetzelfde onderzoek roept Front Line Defenders op om het belangrijke werk te erkennen dat organisaties zoals het CMS doen met als doel om niet alleen de rechten van de migranten te beschermen, maar ook om lokale steunnetwerken te creëren die helpen om te bouwen aan een inclusieve samenleving waar diversiteit wordt gerespecteerd.

In deze context steunt PBI het werk dat het Casa del Migrante Saltillo in de deelstaat Coahuila uitvoert. PBI begeleidt het werk van de organisatie in haar integrale zorg voor migranten en vluchtelingen. Bovendien willen we graag nogmaals het belang benoemen om de medewerkers van het CMS te beschermen door de voorzorgsmaatregelen die het beveiligingsmechanisme uitvoert optimaal te benutten, om zo de fysieke en emotionele integriteit van de mensenrechtenverdedigers en de migranten te kunnen waarborgen.